Publikacje

Ecumeny and Law

„Ecumeny and Law” 2013, No. 1: Marriage covenant – paradigm of encounter of the „de matrimonio” thought of the East and West

Zygfryd Glaeser, Marek Petro, Teodosie Petrescu, Andrzej Pastwa, Urszula Nowicka, Damián Němec, Piotr Kroczek, Tadeusz Kałużny, Leszek Adamowicz, Tomasz Gałkowski, Ginter Dzierżon, Nicolae V. Dură, Pavol Dancák, František Čitbaj, Józef Budniak, Paweł Bortkiewicz, red. Andrzej Pastwa

Na otwartym forum myśli prawnej Kościół prowadzi ze światem dialog na temat realizacji uniwersalnych pryncypiów: poszanowania życia, godności i praw osoby ludzkiej, wolności, tolerancji, a w szerszym wymiarze społecznym – promowania wartości małżeństwa i rodziny oraz solidarności z ubogimi. Potrzebie rozwijania tego dialogu wychodzi naprzeciw nowy periodyk kanonistyczny Ecumeny and Law. Spotkanie na jego łamach teologów różnych Kościołów chrześcijańskich, i szerzej – ludzi nauki, którym bliska jest myśl ekumeniczna, z przedstawicielami nauk prawnych, stawia sobie za cel ukazywać ekumeniczny potencjał prawa kanonicznego. Rzecz w tym, by upominać się o podmiotowość osoby ludzkiej i jej prawa oraz prowadzić ze światem dialog o sprawiedliwość, a w wymiarze praktycznym służyć pomocą w zaszczepianiu „tu i teraz” sprawiedliwości we wspólnotach podstawowych: małżeństwach i rodzinach, i konsekwentnie – w społeczeństwach i narodach zjednoczonej Europy.

Niniejsza, uniwersalna w swym humanizmie, perspektywa przyświeca Autorom-współtwórcom pierwszego numeru periodyku. Świadczą o tym już same tytuły artykułów otwierających – kolejno – część I (“Ecumenical Theological Thought”) Marriage: the Project of Culture or Faith? (P. Bortkiewicz) i część II (“Ecumenical Juridical Thought”) The matrimonial covenant as the nature of things… (T. Gałkowski). Owszem, świadectwem tegoż uniwersalizmu jest cała zawartość tomu (wzbogaconego w III części recenzjami) – dzięki rozmaitości prezentowanych tu tradycji kościelnych i związanych z tym faktem wielości perspektyw, punktów widzenia, teologicznych orientacji w zgłębianiu doniosłej współcześnie problematyki małżeństwa (i rodziny). Jak zapowiada tytuł, zamieszczone w wolumenie opracowania stanowią próbę spojrzenia na małżeństwo przez pryzmat kategorii „przymierza”. Czy słusznie redaktorzy edycji ośmielili się widzieć w tym pojęciu paradygmat spotkania myśli Wschodu i Zachodu, najlepiej ocenią czytelnicy.

Part One
Ecumenical Theological Thought

  • Paweł Bortkiewicz, Marriage: The Project of Culture or Faith?
  • Tadeusz Kałużny, Indissolubility of Marriage from the Lutheran Perspective
  • Marek Petro, Marriage and Family under Tutelage of the Greek Catholic Church in Slovakia
  • Pavol Dancak, Issue of Acceptance of Teachings on Marriage by the Faithful of Religious
  • Denominations in Selected Regions of Eastern Slovakia
  • Jozef Budniak, “Sunday belongs to the Lord and to us” — in Roman Catholic-Lutheran Families

Part Two
Ecumenical Juridical Thought

  • Tomasz Gałkowski, The Matrimonial Covenant as the Nature of Things (of Marriage)
  • Andrzej Pastwa, Marriage Covenant in Catholic Doctrine: The Pastoral Constitution on the Church Gaudium et Spes – the Apostolic Exhortation Familiaris Consortio – the Code of Canon Law – the Code of Canons of the Eastern Churches
  • Nicolae V. Dură, Teodosie Petrescu, The Mixed Marriages According to the Orthodox Canonical Legislation (3rd-7th centuries)
  • František Čitbaj, Situation of Canonical, Mixed Catholic-Orthodox M​_arriages in Slovakia in the Historical and Contemporary Context
  • Damian Němec, On the Concept of the Sacramentality of Marriage in the Czechoslovak Hussite Church
  • Piotr Kroczek, Marriage in Catholic and Lutheran Approach as a Paradigm for Polish Legislator
  • Leszek Adamowicz, Free State Declaration of Non-Catholic Persons before Celebrating of Canonical Marriage

Part Three
Reviews

  • Oltre la divisione. L’intuizione ecumenica e il dialogo interreligioso. A Pacini. Milano 2011, 288 pp. — Urszula Nowicka
  • Glaubigkeit und Recht und Freiheit. Okumenische Perspektiven des katholischen
    Kirchenrechts. Hg. Wolfgang Bock. Vandenhoeck & Ruprecht. Gottingen
    2006, 140 pp. — Andrzej Pastwa
  • Konrad Dietmar: Der Rang und die grundlegende Bedeutung des Kirchenrechts im Verstandnis der evangelischen und katholischen Kirche. Jus Ecclesiasticum. Bd. 93. Mohr Siebeck. Tubengen 2010, 516 pp. — Andrzej Pastwa
  • Józef Budniak: Jednoczeni w rożnorodności. Tradycja cyrylo-metodiańska jako paradygmat procesu pojednania. Kościołow, kultur i narodow. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2009, 295 pp. — Zygfryd Glaeser
  • Mężczyzną i niewiastą stworzył ich. Afirmacja osoby ludzkiej odpowiedzią nauk teologicznych na ideologiczną uzurpację genderyzmu (He Created Them Male and Female. Human Being Affirmation as an Answer of Theological Teaching to the Usurpation of the Gender Ideology). Red. Andrzej Pastwa. In: „Studia Teologiczne i Humanistyczne” 2012, — Ginter Dzierżon

wersja pełnotekstowa .pdf
strona wydawnictwa


„Ecumeny and Law” 2014, Vol. 2: Sovereign Family

Marian Machinek, Małgorzata Tomkiewicz, Lucjan Świto, Wojciech Świątkiewicz, Jerzy Szymik, Elżbieta Szczot, Marcin Składanowski, Stanislav Přibyl, Teodosie Petrescu, Andrzej Pastwa, Urszula Nowicka, Damián Němec, Cătălina Mititelu, Leszek Adamowicz, Piotr Kroczek, Helena Hrehova, Edward Górecki, Wojciech Góralski, Tomasz Gałkowski, Nicolae V. Dură, Michał Drożdż, Alojzy Drożdż, Pavol Dancák, František Čitbaj, Bogdan Chiriluţă, Ireneusz Celary, Józef Budniak, red. Andrzej Pastwa

Tematem drugiego tomu rocznika „Ecumeny and Law” jest paradygmat suwerenności rodziny. Podstawowe źródłem prowadzonej tu naukowej refleksji stanowi ważny dokument Stolicy Apostolskiej: Karta Praw Rodziny (1983). Autorzy tomu odwołują się do chrześcijańskich korzeni cywilizacji/kultury europejskiej, której jednym z filarów jest instytucja rodziny. Otwierający tom tekst prof. Wojciecha Świątkiewicza omawia współczesne niepokojące trendy zmierzające do przeformowania owej naturalnej instytucji. Sprzyja temu zjawisku sytuacja aksjologicznej chwiejności, która determinuje warunki realizacji zarówno jednostki ludzkiej, jak i wspomnianej „podstawowej komórki społeczna”. Z kolei ks. prof. Marian Machinek obrazuje w swym tekście, jak powszechnie uznawanym dotąd pryncypiom, leżącym u podstaw rodziny, zostały przeciwstawione „nowoczesne” wytyczne aksjonormatywne: Zasady Yogyakarty (2006). Chodzi o dokument, który jest zbiorem „liberalnych” dyrektyw (wykwit ideologii gender) dla rządów państw członkowskich ONZ. Autorzy tekstów części prawnej tomu punktem odniesienia dla komplementarnie zaprogramowanych analiz czynią kolejne artykuły Karty Praw Rodziny. Rozbudowany dział recenzji, stanowi krytyczną prezentację ciekawych pozycji książkowych, głównie z zakresu szeroko pojętej ekumenii.

Part One
Ecumenical Theological Thought

  • Wojciech Świątkiewicz, The Value-Oriented Meaning of the Family and Its Contemporary Transformations
  • Marian Machinek, The Charter of the Rights of the Family and the Yogyakarta Principles. Two Worlds
  • Pavol Dancak, Reflection on the Family at the Beginning of the 21st Century
  • Jozef Budniak, Pastoral Counselling of Multi-Religious Families Based on Examples from Bielsko-Żywiec Diocese
  • Marcin Składanowski, The Cultural, National and Religious Identity of the Inhabitants of the Polish-Belarusian Borderland: Historical Experiences as a Factor in Shaping the Contemporary Podlasie Region

Part Two
Ecumenical Juridical Thought

  • Wojciech Goralski, Family as a Sovereign Institution
  • Tomasz Gałkowski, The Charter of the Rights of the Family in the Context of Theology of Law
  • Nicolae Dură, Teodosie Petrescu, Institution of the Family according to the Teaching of the Orthodox Church
  • Piotr Kroczek, The Rights of the Family in the Vision of the Evangelical Church
  • Damian Němec, Pastoral Vision of the Rights of the Family in the Catholic Church
  • Lucjan Świto, Legal Protection of the Institutional Value of Marriage
  • Andrzej Pastwa, The Right to Found a Family and the Right to Parenthood. Remarks on Articles 2 and 3 of the Charter of the Rights of the Family
  • Urszula Nowicka, The Right to Freedom of Spouse Choice and Religious Upbringing of Children (CRF, Articles 2 and 7)
  • Elżbieta Szczot, The Right to Work and Family Wage. Some Reflections on Article 10 of the Charter of the Rights of the Family from the Polish Perspective
  • Małgorzata Tomkiewicz, Protection of the Family in the Family Policy of the
  • State: Legal, Social and Economic Aspects
    Cătălina Mititelu, Bogdan Chiriluţă, The Christian Family in the Light of the Nomocanonical Legislation Printed in Romanian Language in the 17th Century
  • František Čitbaj, Civil Effects of Entering Into Canonical Marriage according to Laws of the Slovak Republic
  • Leszek Adamowicz, Law and Pastoral Care: Reflections of Three Popes

Part Three
Reviews

  • Intelektualne i duchowe dziedzictwo Cyryla i Metodego. Historia i aktualność tradycji cyrylo-metodiańskiej. Eds. Jozef Budniak, Andrzej Kasperek. Polska Akademia Nauk. Studio NOA. Katowice 2014, 198 pp. — Helena Hrehova
  • Urszula Nowicka: Stwierdzenie stanu wolnego wiernych prawosławnych na forum kościoła. Warszawa 2012, 424 pp.— Edward Górecki
  • Juan Jose Perez-Soba: Amore: introduzione a un mistero. Amore umano, 13. Cantagalli Siena 2012, 430 pp. — Alojzy Drożdż
  • Beziehung leben zwischen Ideal und Wirklichkeit. Eds. W. Krieger, B. Sieberer. Edition Kirchen — Zeit — Geschichte. Linz 2010, 198 pp. — Ireneusz Celary
  • Tadeusz Dzidek: Funkcje sztuki w teologii. Wydawnictwo WAM. Krakow 2013, 170 pp. — Jerzy Szymik
  • Leonardo Paris: Sulla liberta. Prospettive di teologia trinitaria tra neuroscienze e filosofia. Citta Nuova. Roma 401 pp. — Michał Drożdż
  • Constans et perpetua voluntas. Pocta Petrovi Blahovi k 75. Narodeninam Eds. Peter Mach, Matej Pekarik and Vojtech Vladar. Trnavska univerzita v Trnave, Pravnicka fakulta, Trnava 2014, pp. 763 — Stanislav Přibyl

wersja pełnotekstowa .pdf
strona wydawnictwa


„Ecumeny and Law” 2015, Vol. 3: Welfare of the Child: Welfare of Family, Church, and Society

Stanisława Mielimąka, Małgorzata Tomkiewicz, Lucjan Świto, Elżbieta Szczot, Jerzy Sojka, Robert Samsel, Marek Rembierz, Stanislav Přibyl, Teodosie Petrescu, Damián Němec, Cătălina Mititelu, Leszek Adamowicz, Monika Menke, Jacek Kurzępa, Piotr Kroczek, Helena Hrehova, Wojciech Góralski, Aneta Gawkowska, Tomasz Gałkowski, Silvia Gáliková, Nicolae V. Dură, Józef Budniak, Paweł Bortkiewicz, red. Andrzej Pastwa

Kolejny tom rocznika „Ecumeny and Law” stanowi owoc refleksji ekumeniczno-prawnej, podejmowanej – w formule interdyscyplinarnej – wokół ważkiej i aktualnej problematyki ochrony/promocji praw dziecka. Ogólnym zamysłem Autorów tomu (głównie prawników, ale i przedstawicieli innych dziedzin nauki) jest afirmacja związanych z tą problematyką paradygmatów aksjonormatywnych, łącznie z identyfikacją postmodernistycznych zagrożeń. Dobrze pokazuje to już pierwszy tekst autorstwa ks. prof. Bortkiewicza. Nierzadko dziś szermuje się argumentem (m.in. w płaszczyźnie bioetyki) o prawie do posiadania bądź nie posiadania dziecka. Jak wywodzi Autor, takie koncepcje ewidentnie naruszają pożądaną symetrię ze szkodą dla najsłabszych – roszczeniom w stosunku do dziecka nie odpowiadają prawa dziecka. Dlatego propagowanie tych idei i ich obecność w aktach prawa stanowionego musi być przedmiotem krytyki Kościoła. W miejsce roszczeń wobec dziecka, Kościół, słowami Jana Pawła II, formułuje kartę praw dziecka. Główną oś problemową tomu wyznacza przedmiotowe prawo konwencyjne, a przede wszystkim kolejne artykuły Konwencji o Prawach Dziecka ONZ z 1989 roku – począwszy od zabezpieczenia prawa dziecka do życia i tożsamości (T. Gałkowski) po prawną ochronę dziecka przed przemocą (M. Tomkiewicz). W dziale recenzji znajdziemy prezentację interesujących pozycji książkowych, w większości zbieżnych z tematyką tomu.

Part One
Ecumenical Theological Thought

  • Paweł Bortkiewicz, Rights (Claims) of Parents and the Child’s Welfare
  • Aneta Gawkowska, Children, Common Good, and Society
  • Helena Hrehova, The Good of the Child – the Good of the Family, the Church and Society
  • Jacek Kurzępa, Social Determinants of the Significance of a Child in a Micro- and Mezosocial Perspective
  • Stanisława Mielimąka, The Art of Communicating with a Child
  • Robert Samsel, Roman Catholic-Anglican Mixed Marriages in Ecumenical Dialogue and Pastoral Practice
  • Jozef Budniak, Religious Education of Children in Families of Different Confessions

Part Two
Ecumenical Juridical Thought

  • Nicolae V. Dură, † Teodosie Petrescu, Children’s Rights. Provisions of Certain International Conventions
  • Cătălina Mititelu, The Children’s Rights. Regulations and Rules of International Law
  • Wojciech Goralski, An Infant in Codex Iuris Canonici
  • Lucjan Świto, Legal Protection of the Unborn Child
  • Damian Němec, Protection of Minors in the Current Canon Law
  • Stanislav Přibyl, The Sacrament of Confirmation: From Being Educated in Faith to Christian Maturity
  • Tomasz Gałkowski, The Right of the Child to Life and to Preserve His or Her Identity
  • Andrzej Pastwa, The Right of the Child to be Raised in a Family. Around the Current Issues
  • Elżbieta Szczot, The Right of the Child to Decent Social Conditions and Education
  • Leszek Adamowicz, The Right of the Child to Access Information and to Express the Views Freely
  • Małgorzata Tomkiewicz, Legal Protection of the Child from Violence and the Detention of Minor Foreigners in Poland
  • Piotr Kroczek, Does the Catholic Vision of the Principle of Subsidiarity Pertain to Polish Family Law?

Part Three
Reviews

  • Kobieta w Kościele i w społeczeństwie (Woman in the Church and Society) Ed. Andrzej Pastwa. Księgarnia św. Jacka, Katowice, Wydział Teologiczny UŚ Katowice 2014 — Silvia Galikova
  • W orbicie zasady „odpowiedzalnego rodzicielstwa”. Adekwatne zrozumienie pojęcia bonum prolis wyzwaniem dla wspołczesnej kanonistyki. (Within the Orbit of the “Responsible Parenthood” Principle. Appropriate Understanding of bonum prolis as a Challenge for Contemporary Canonistics). Ed. Andrzej Pastwa. Katowice 2014. 133 pp. — Monika Menke
  • Grzegorz Grzybek: Etos życia. Wychowanie do małżeństwa w założeniach etyki rozwoju (The Ethos of Life. The Marriage Education in the Premises of the Development Ethics). University of Rzeszow Publishing House. Rzeszow 2014, 176 pp. — Marek Rembierz
  • Od konfliktu do komunii. Luterańsko-katolickie upamiętnienie Reformacji w 2017 roku. Wydawnictwo Warto. Dzięgielow 2013 — Jerzy Sojka
  • Piotr Jaskoła: Problem małżeństwa w relacjach ewangelicko-rzymskokatolickich. Historia i perspektywy nowych rozwiązań. Opole 2013, 310 pp. — Piotr Kroczek

wersja pełnotekstowa .pdf
strona wydawnictwa


„Ecumeny and Law” 2016, Vol. 4: Religious Freedom Today

Stanislav Přibyl, Volodymyr Vakin, Jerzy Szymik, Jerzy Sojka, Jan Słomka, Daniel Slivka, Piotr Ryguła, Marek Rembierz, Wilhelm Rees, Stanislav Přibyl, Józef Budniak, Stanislav Přibyl, Teodosie Petrescu, Damián Němec, Cătălina Mititelu, Andrzej Halemba, Stephan Haering, Nicolae V. Dură, Bogdan Chiriluţă, red. Andrzej Pastwa

Oś refleksji ekumeniczno-prawnej kolejnego IV tomu rocznika „Ecumeny and Law” wyznacza słynne adagium św. Augustyna: credere non potest homo, nisi volens, które w odnowionym kształcie znalazło swe poczesne miejsce m.in. w deklaracji Soboru Watykańskiego II Dignitatis humanae (1965). Prawo do wolności religijnej jest zakorzenione w godności osoby ludzkiej, wedle miary antropologii adekwatnej – do tej myśli nawiązują Autorzy pierwszej, teologicznej części tomu. Obok historycznych odniesień (J. Słomka), gros tekstów poświęconych tytułowej wolności jest zorientowanych ku odczytaniu współczesnych „znaków czasu”. Uniwersalne (ekumeniczne) zręby przedmiotowej idei niesie z sobą Theologia Benedicta. Co najmniej dwa ustalenia poczynione na kanwie myśli papieża Ratzingera zasługują na baczną uwagę: pierwsza, biblijno-teologiczna koncepcja wolności różni się radykalnie od oświeceniowo-liberalnej (wyróżnia tę pierwszą nie tyle etyczna wolność wyboru, ile ontyczna wolności samego bytu/człowieka); po wtóre, każde abstrahowanie w ujmowaniu wolności od fundamentu religijnego nosi znamiona ideologizacji tej ostatniej, czego przykładem są nowożytne i współczesne światopoglądy liberalne, wyradzające się w totalitarne systemy społeczno-polityczne (J. Szymik). Na przeciwległym „biegunie” sytuuje się refleksja opracowania na temat tragicznej sytuacji chrześcijan oraz wyznawców innych religii w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, dotkniętych problemem wojującego fundamentalizmu religijnego. Obecna sytuacja wymaga nie tylko pilnych rozwiązań politycznych, lecz także autentycznego dialogu między reprezentantami Kościołów chrześcijańskich i Islamu – w trosce o pokój, sprawiedliwość społeczną i wolność religijną (A. Halemba). Tekst otwierający część prawną tomu – pozostając na gruncie przedstawionych wcześniej założeń teologicznej doktryny – dostarcza naukowych argumentów przeciw zniekształcaniu obrazu newralgicznej relacji: prawo – wolność religijna, czy to przez zacieranie różnic między ujęciami tej relacji w świeckich porządkach prawnych i porządku kanonicznym, czy też w obszarze samego ius Ecclesiae – przez świadome bądź nieświadome bagatelizowanie „systemowego” znaczenia prawa do wolności religijnej. Kolejne teksty – stanowiące trzon refleksji zakreślonej tytułem wolumenu – to eksperckie opracowania wybitnych znawców prawa wyznaniowego, szeroko omawiające genezę, rozwój i współczesne trendy prawa podstawowego do wolności religijnej w systemach prawnych państw, takich jak Niemcy, Austria, Hiszpania, Rumunia, Republika Czeska. Tradycyjnie, tom wzbogacają recenzje świeżo wydanych interesujących pozycji książkowych.

Part One
Ecumenical Theological Thought

  • Jan Słomka, Augustine’s Argumentation against Religious Freedom
  • Jerzy Szymik, Freedom and Christology according to Theologiae Benedictae. Two Concepts, Two Anthropologies, One Logos/Son
  • Jerzy Sojka, Religious Freedom in the Doctrine of the Evangelical (Lutheran) Church of the Augsburg Confession
  • Volodymyr Vakin, The Role of Christian Freedom in the Light of the Orthodox Church’s Teachings in a Secularized Society
  • Andrzej Halemba, Religious Freedom in the Middle East

Part Two
Ecumenical Juridical Thought

  • Andrzej Pastwa, The Law of the Church — the Law of Freedom
  • Stanislav Přibyl, Freedom of Conscience in the Code of Canon Law
  • Piotr Ryguła, Religious Freedom in Spain
  • Stephan Haering, The Basic Right of the Freedom of Religion in Germany: Constitutional Legal Concept and Current Tendencies
  • Wilhelm Rees, The Rights to Religious Freedom and Beliefs — Development, Legal Foundations, and Recent Trends in Austria
  • † Teodosie Petrescu, Bogdan Chiriluţă, Religious Freedom in Romania
  • Nicolae V. Dură, From the Church Autonomy of the Archbishop Andrei Şaguna to the Autonomy of the Religious Denominations in the Romanian State: Ecclesiological-Canonical Considerations
  • Damian Němec, Conscientious Objection in Current Czech Law
  • Cătălina Mititelu, The Autonomy of Religious Denominations in Romania

Part Three
Reviews

  • Philosophy and Canon Law. Vol. 1: The Family Institution: Identity, Sovereignty,
    Social Dimension. Ed. A. Pastwa — Daniel Slivka
  • Encyklopedia ekumenizmu w Polsce (1964—2014) [Encyclopedia of Ecumenism
    in Poland (1964—2014)]. Eds. J. Budniak, Z. Glaeser, T. Kałużny, Z. Kijas — Jozef Budniak
  • Society under Construction — Opportunities and Risks. Ed. P. Bałdys, K. Piątek — Marek Rembierz
  • Monika Menke: Cirkevni soudnictvi v českych zemich v obdobi kodifikovaneho prava — Stanislav Přibyl
  • Dokumenty tridentskeho koncilu (latinsky text a překlad do češtiny). Trans. I. A. Hrdina — Damian Němec

wersja pełnotekstowa .pdf
strona wydawnictwa


„Ecumeny and Law” 2017, Vol. 5: Youth – Church – Evangelism

Stanisława Mielimąka, Arkadiusz Wuwer, Małgorzata Tomkiewicz, Lucjan Świto, Wojciech Świątkiewicz, Przemysław Sawa, Stanislav Přibyl, Andrzej Pastwa, Adam Palion, Damián Němec, Cătălina Mititelu, Aleksander R. Bańka, Michał Mielimąka, Monika Menke, Jacek Kurzępa, Lucjan Klimsza, Zbigniew Janczewski, Nicolae V. Dură, Michał Drożdż, Alojzy Drożdż, Pavol Dancák, Józef Budniak, red. Andrzej Pastwa

Naukowa refleksja w piątym tomie rocznika „Ecumeny and Law” dotyka problemu projektów życiowych współczesnej młodzieży, zorientowanych na samopoznanie, samorozwój, samospełnianie i – tak pożądane – osiąganie osobistego szczęścia. A to w warunkach dzisiejszych błyskawicznych przeobrażeń kulturowych i „aksjologicznej wichrowatości” – jeśli użyć metafory autora pierwszego tekstu prof. Świątkiewicz. W tym względzie nieocenioną rolę integracyjną – ze swym uniwersalnym przesłaniem ewangelizacyjnym, kierowanym wprost do młodzieży – ma do odegrania Kościół. Rzecz dotyczy w pierwszym rzędzie obrony/promocji instytucji rodziny. „Skupiające się wokół Kościoła katolickiego ruchy pro rodzinne czy legitymizowane chrześcijańską aksjologią ruchy pro life w dużym stopniu gromadzące młodzież tworzą społeczno-kulturowe warunki dla przywrócenia rodzinie jej uprzywilejowanego miejsca w społeczeństwie” (W. Świątkiewicz). Dynamiczne zaangażowanie Kościołów i wspólnot wyznaniowych daje szansę skutecznego podjęcia innych poważnych wyzwań współczesności, o których piszą autorzy kolejnych tekstów: afirmacja kobiety i jej pozycji zajmowanej w społeczeństwie (S. Milemąka, M. Mielimąka), obecność wymiaru transcendentnego w edukacji (P. Dancák), a także przyswajanie przez współczesną młodzież strategii nie „opuszczania szańców” wartości jako antidotum na dehumanizację i desakralizację przestrzeni codzienności (J. Kurzępa). W końcu inspirujące myśl młodych ludzi retoryczne pytania, stawiane przez ostatnich autorów tej sekcji: „Czy może być inne chrześcijaństwo, niż autentyczne i wiara inna, niż żywa?” (A. Bańka), czy nie należy zabiegać o „nowy kształcie duchowości katolickiej, która sprzyja przekazowi wiary, mistagogii oraz wzrastaniu w dziedzictwie Kościoła?” (P. Sawa). Z tak zarysowaną problematyką mierzą się – w sekcji prawnej – najpierw kanoniści prawosławni. Prawda, że Kościół otrzymał od swego Założyciela Jezusa Chrystusa, prawo do głoszenia Jego Ewangelii wszystkim narodom, winna nieustannie znajdować swą współczesną pełną aktualizację w prawie własnym Kościołów, a swym uniwersalizmem skutecznie oddziaływać na ustawodawstwo państwowe i prawo międzynarodowe (C. Mititelu). Zwłaszcza „prawo do wolności religijnej upoważnia każdego człowieka nie tylko do poznawania doktryny swojej religii, ale także do działalności misyjnej oraz wychowania religijnego w szkołach wyznaniowych i państwowych” (N. V. Dură). Tekst prof. Janczewskiego, prezentującego stanowisko katolickie pt. „Sakrament bierzmowania jako wezwanie młodzieży do ewangelizacji, w świetle norm prawa kanonicznego”, dobrze wprowadza do kolejnych prawnokanonicznych i prawnych ujęć: Współczesna młodzież a przygotowanie do: kapłaństwa (D. Němec), życia rodzinnego (M. Tomkiewicz), życia zakonnego (M. Menke). Dwaj autorzy wpisują w tytułowy kontekst propozycje współczesnego rozumienia tradycyjnych instytucji kanonicznych: ius connubii (A. Pastwa), favor matrimonii (L. Świto). Prawnoduszpasterskie rozwinięcie tematu na przykładzie Republiki Czeskiej zamyka część prawną tomu: „Katolicy grekokatolicy, prawosławni oraz inne chrześcijańskie wyznania korzystają z wolności religijnej i zakładają różne organizacje dla młodych wierzących stosownie do przepisów prawa cywilnego i ich wewnętrznych kościelnych regulacji” (S. Přibyl). Tradycyjnie, tom wzbogacają recenzje interesujących pozycji książkowych.

Part One
Ecumenical Theological Thought

  • Wojciech Świątkiewicz, Marriage and Family in Life Projects of Contemporary Youth
  • Stanisława Mielimąka, Michał Mielimąka, The Challenges of Becoming a Woman
  • Pavol Dancák, The Ethos of Education and the Ethos of Christianity
  • Jacek Kurzępa, Conditions of an Effective Dialog with the Contemporary Youth
  • Aleksander Bańka, Youth and Experience of Alive Faith. The Essential Aspects of Path to Christian Maturity
  • Przemysław Sawa, Is that a Really New Spirituality? Basics and Signs of the Spirituality of the New Evangelization – the Case of Poland

Part One
Ecumenical Theological Thought

  • Cătălina Mititelu, The “Globalization Era” and the Right of the Church to Preach the Gospel to All Peoples. Canonical-Juridical Considerations and Assessments
  • Nicolae V. Dură, The Right to the “Freedom of Conscience”, Legal Basis for the Educational and Missionary Activity of Religious Cults
  • Zbigniew Janczewski, The Sacrament of Confirmation as Calling Young People to the Evangelization
  • Damián Němec, Contemporary Youth and the Preparation for Priesthood
  • Małgorzata Tomkiewicz, Modern Youth vs. Preparation for Family Life. Legal Issues
  • Monika Menke, Young People at Present and their Preparation for Religious Life
  • Andrzej Pastwa, Ius connubii Today – Legal and Pastoral Perspective
  • Lucjan Świto, Resolution in Favour of Marriage – an Oppressive Relic of the Past? The favor matrimonii Principle in Contemporary Law
  • Stanislav Přibyl, Pastoral Care of Youth in the Czech Republic – Legal Aspects

Part Three
Reviews

  • Marta Majorek, Kod YouTube. Od kultury partycypacji do kultury kreatywności
    — Michał Drożdż
  • Maria Teresa Lizisowa, Komunikacyjna teoria języka prawnego — Michał Drożdż
  • Michał Gierycz, Europejski spór o człowieka Studium z antropologii politycznej — Arkadiusz Wuwer
  • Klinika Dziennikarstwa — Credo. Eds. Kazimierz Wolny-Zmorzyński, Katarzyna Konarska — Alojzy Drożdż
  • Twarze Świętości, Eds. Katarzyna Dybeł, Zofia Zarębianka — Alojzy Drożdż
    Jerguš Olejár, Cyril Jeruzalemský a Martin Luther – Lucjan Klimsza
  • Jerzy Sojka, Czytanie Reformatora. Marcin Luter i jego pisma — Józef Budniak
    Billy Graham: „Ewangelizator w rozdartym świecie”. Studium ekumeniczne. Ed. Adam Palion — Adam Palion

wersja pełnotekstowa .pdf
strona wydawnictwa



„Ecumeny and Law” 2018, Vol. 6: Remaining United in Diversity

Józef Budniak, Nicolae V. Dură, Ginter Dzierżon, Tomasz Gałkowski, Zygfryd Glaeser, Michał Hucał, Przemysław Kantyka, Cătălina Mititelu, Andrzej Pastwa, Stanislav Přibyl, Wilhelm Rees, Robert Samsel, Jerzy Szymik, red. Andrzej Pastwa

Jubileuszowy kontekst 50. rocznicy ogłoszenia Dyrektorium ekumenicznego stał się okazją do podjęcia refleksji ekumeniczno-prawnej w kolejnym tomie rocznika. Ów cenny dokument – służący szerokiej promocji i aplikacji zasad doktrynalnych, duchowych i duszpasterskich obecnych w dokumentach Vaticanum II oraz transmisji soborowych idei ekumenicznych do prawa kanonicznego – „oddał cenne usługi w ukierunkowaniu, koordynacji i rozwoju wysiłku ekumenicznego” (Jan Paweł II). Motyw przewodni niniejszego spotkania na łamach periodyku teologów, kanonistów i prawników z centralnej Europy, reprezentujących trzy nurty jednego Kościoła Chrystusowego, stanowi tytułowa formuła „jednoczeni w różnorodności” (por. Dyrektorium, wyd. 2., 1993, n. 16). Różne akcenty w rozwinięciu tej formuły wybijają się na pierwszy plan w tekstach pierwszej, teologicznej części tomu. Autorzy katoliccy ukazują w perspektywie personalistycznej, chrystologicznej wołanie Chrystusa o jedność jako nieustanny imperatyw sumienia osoby chrześcijanina, a adekwatną odpowiedź na to wołanie: dialog – jako rzeczywistość immanentnie związaną z wysiłkiem nawrócenia, tj. zwrócenia własnego serca i serca bliźniego ku Prawdzie. O ile trafna jest myśl eklezjologiczna Josepha Ratzingera, że „podział – dopóki dopuszcza go Pan – może być również owocny, może prowadzić do większego bogactwa wiary i utorować w ten sposób drogę do Kościoła różnorodnego, a zarazem jednego”, o tyle należy przyjąć, że droga do komunii jest w istocie darem Boga, i jako taka wymyka się ludzkim możliwościom (J. Szymik). Wszak dynamikę dochodzenia do owej komunii określa działanie Bożego Ducha. Różnorodność Jego darów sprawia, że samo pojęcie jedności nacechowane jest wielością i zróżnicowaniem. Ekumenizm przynosi zaś dobre owoce tylko wtedy, gdy pociąga za sobą wzrost szacunku we wzajemnych relacjach między chrześcijanami i Kościołami. „Tam, gdzie strony otwarte są na dialog, tam też następuje coraz lepsze poznanie partnera dialogu, a w konsekwencji lepsze wzajemne poszanowanie jego poglądów oraz sposobów doświadczania i przeżywania wiary” (Z. Glaeser). W zaprezentowanym stanowisku prawosławnym – miarą zaangażowania Kościołów we współczesną promocję ekumenizmu praktycznego jest dziś stanie na straży chrześcijańskiego dziedzictwa i umacnianie duchowych fundamentów Europy przez ewangeliczne świadectwo uniwersalnego dialogu, w którym nie może zabraknąć ani dialogu z religiami niechrześcijańskimi, ani „dialogu z kulturą i naukami” (Franciszek); rzecz jasna w postawie afirmacji własnej tożsamości i autentyzmu wyznanej wiary, tj. wierności Objawieniu: natchnionym tekstom Pisma Świętego i Świętej Tradycji dogmatycznej, kanonicznej i liturgicznej (C. Mititelu). W ocenie teologa protestanckiego – punkt ciężkości „jednoczenia w różnorodności” sytuuje się w samym centrum kościelnego świadectwa wiary, a mianowicie w pieczołowitej trosce Kościołów o wierne głoszenie Ewangelii i autentyzm sprawowanych sakramentów. „Z tego powodu niezwykle ważne jest podejmowanie dialogu sakramentalnego w zakresie Wieczerzy Pańskiej” (M. Hucał). Teksty drugiej części tomu ukazują spektrum zagadnień, w których paradygmat ekumeniczny znajduje explicite bądź implicite swój prawno-instytucjonalny wyraz. W dziale recenzji znajdziemy prezentację interesujących pozycji książkowych, w większości zbieżnych z tematyką tomu.


Part One

Ecumenical Theological Thought

  • Jerzy Szymik, Unity through Diversity. J. Ratzinger’s/Benedict XVI’s Ecumenical Theses and Questions
  • Michał Hucał, The Theological Aspects of the Road to Christian Unity in Polish Lutheranism in the Light of Church Documents
  • Cătălina Mititelu, About the Ecumenical Directory of 1993. An Orthodox Perspective
  • Zygfryd Glaeser, Dialogue as an Ecumenical Paradigm in the Context of the Ecumenical
  • Przemysław Kantyka, Communicatio in spiritualibus: Sharing Spiritual Activity and Resources with our Separated Brethren according to the Ecumenical Directory
  • Robert Samsel, Constantine the Great – a Precursor of Ecumenism?
  • Józef Budniak, Polish Ecumenism as a Movement Towards Unity in Diversity


Part Two

Ecumenical Juridical Thought

  • Wilhelm Rees, Ecumenical Cooperation in the Field of Catechesis, Religious Education and Universities as Well as communicatio in sacris according to the Ecumenical Directory
  • Ginter Dzierżon, The Reception of the 1993 Ecumenical Directory in the Documents of Episcopal Conferences Concerning Mixed Marriages
  • Stanislav Přibyl, The Limits of Ecumenical Relationships
  • Andrzej Pastwa, Sensus fidei fidelium. Legal and Ecumenical Reflection
  • Nicolae V. Dură, The Celebration of the Holy Easter on the same Date, an Eloquent Testimony of Our Unity in Diversity
  • Tomasz Gałkowski, Christian Conscience as a Sign of Unity in the Ecumenical Dialogue
  • Piotr Majer, Sponsors for Baptism, Confirmation and Witnesses for Marriage. Ecumenical Perspective
  • Damián Němec, Ecumenical Aspects of Financing of Churches and Religious Communities in the Czech Republic
  • Monika Menke, Ecumenical Aspects of Health Care Chaplaincy in the Czech Republic


Part Three

Reviews

  • Lublin – miasto zgody religijnej. Ekumenizm w historii, teologii, kulturze [Lublin – the City of Religious Agreement. Ecumenism in History, Theology, Culture], eds. Sławomir Pawłowski, Sławomir Jacek Żurek, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2017, 407 pp. — Józef Budniak
  • Ewangelickie Prawo Kościelne 1918‒2018. Zbiór tekstów prawnych kościołów ewangelickich w Polsce [Evangelical Canon Law 1918‒2018. Collection of Legal Texts of the Evangelical Churches in Poland], eds. Marcin Hintz, Michał Hucał, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe ChAT, 2018, 697 pp. — Józef Budniak
  • Conclusion of Marriage by Proxy in the Internal Law of Churches and Other Religious Associations, ed. L. Świto, M. Tomkiewicz, [Studi Giuridici vol. CXXIII], Città del Vaticano: LEV, 2018, pp. 211 — Damián Němec
  • Jan Hus: Życie i dzieło. W 600 rocznicę śmierci [Jan Hus ‒ Life and Legacy. On the 600th Anniversary of His Death], eds. Anna Paner i Marcin Hintz, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2016, 199 pp. — Michał Hucał
  • Wspólnota Kościołów Ewangelickich w Europie. Wybór dokumentów [The Community of Protestant Churches in Europe. Selection of documents], ed. Karol Karski, Warszawa: Wydawnictwo Warto, 2018, 496 pp. — Michał Hucał
  • Monika Miczka-Pajestka, Opowiadanie rzeczywistości. Konwergencja i jej przejawy a możliwości ponowoczesnego „bycia” w świecie [Narrating Reality: Convergence and Its Manifestations and Possibilities of Postmodern “Being” in the Word], Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2018, 251 pp. — Marek Rembierz

wersja pełnotekstowa .pdf



Wszystkie artykuły są dostępne w wersji pełnotekstowej w formacie PDF w bazach czasopism naukowych:

Czasopismo znajduje się w następujących bazach danych: